Kwiaty na parapet: co postawić na oknie południowym, zachodnim i północnym

Zanim przejdziesz do szczegółowych list, oto skrót. Rośliny w tabeli to popularne gatunki, które łatwo kupić w Polsce.

Okna pośrednie traktuj jak mieszankę dwóch kierunków. Okno południowo-zachodnie jest bliższe południowemu, ale najmocniejsze słońce ma po południu. Okno północno-wschodnie daje trochę słońca wcześnie rano i nadaje się do roślin z listy wschodniej, które znoszą półcień.

Południowy parapet to miejsce dla roślin, które w naturze rosną w pełnym słońcu. Kwiaty lubiące słońce w domu poznasz po grubych, mięsistych albo owłosionych liściach i po tym, że w cieniu przestają kwitnąć.

Sukulenty i kaktusy. Najbezpieczniejszy wybór na bardzo słoneczny parapet. Dobrze sprawdzają się:

• aloes — znosi pełne słońce i rzadkie podlewanie;
• grubosz jajowaty, czyli „drzewko szczęścia” — rośnie powoli, z czasem tworzy małe drzewko;
• eszewerie i inne rozetkowe sukulenty — w słońcu mają zwarty pokrój i wyraźniejszy kolor;
• kaktusy — wiele gatunków zakwita tylko wtedy, gdy zimą stoją w chłodniejszym i jaśniejszym miejscu.

Sukulenty i kaktusy podlewaj dopiero wtedy, gdy ziemia całkiem przeschnie. Zimą wystarczy im podlewanie raz na kilka tygodni.

Kwitnące kwiaty na słoneczny parapet. Jeśli chcesz kolorów, a nie tylko zieleni:

• pelargonia — klasyka polskich parapetów, kwitnie od wiosny do jesieni, jeśli ma dużo słońca;
• kalanchoe Blossfelda — kwitnie zimą i wczesną wiosną, znosi suchsze powietrze;
• hibiskus (ketmia chińska) — duże kwiaty, potrzebuje jasnego miejsca i regularnego podlewania w sezonie;
• bugenwilla — dla cierpliwych, kwitnie obficie tylko w bardzo jasnym miejscu.

Zioła. Rozmaryn, tymianek i bazylia lubią słońce. Na południowym parapecie urosną zwarte i aromatyczne, a w ciemniejszym miejscu wyciągają się i bledną.

Czego unikać na południowym oknie latem: storczyków, paproci i roślin o cienkich, delikatnych liściach. Ostre słońce zza szyby w czerwcu i lipcu potrafi poparzyć liście w ciągu jednego dnia. Jeśli chcesz je mieć w takim pokoju, postaw je metr–dwa od okna albo za firanką.

Okno od wschodu ma słońce rano, kiedy jest jeszcze chłodne i łagodne. Po południu pokój dostaje już tylko światło rozproszone. Dla wielu roślin doniczkowych to najwygodniejszy parapet w mieszkaniu: dość jasno, żeby kwitły, i bez ryzyka poparzeń.

Dobrze czują się tu:

• storczyk falenopsis — najpopularniejsza orchidea w sklepach; lubi jasne miejsce bez ostrego słońca w południe, więc okno wschodnie pasuje mu najlepiej;
• fiołek afrykański — mała roślina, która przy dobrym świetle kwitnie wiele razy w roku; liści nie zraszaj;
• begonie — zarówno kwitnące, jak i ozdobne z liści;
• skrzydłokwiat — znosi też cień, ale przy oknie wschodnim kwitnie częściej;
• anturium — błyszczące, czerwone lub różowe przykwiatki przez dużą część roku;
• zioła — bazylia, mięta i pietruszka urosną, choć wolniej niż na południu.

Rośliny na parapet wschodni zwykle potrzebują częstszego podlewania niż sukulenty, ale rzadszego niż te na zachodzie, bo ziemia nie nagrzewa się tu tak mocno. Okno wschodnie dobrze sprawdza się też jako przechowalnia dla roślin, które zimą potrzebują więcej światła, a latem chronisz je przed upałem.

Okno zachodnie dostaje tyle samo godzin słońca co wschodnie, ale w najcieplejszej części dnia. Latem słońce świeci tu od wczesnego popołudnia do wieczora, a pokój jest już nagrzany. To parapet dla roślin, które znoszą ciepło i okresowo suchą ziemię.

Dobre kwiaty na zachodnie okno:

• hoja (woskownica) — pnącze lub roślina zwisająca o mięsistych liściach; przy dobrym świetle tworzy pachnące baldachy kwiatów;
• pelargonie i kalanchoe — dobrze znoszą popołudniowe słońce;
• fikus sprężysty — duże, błyszczące liście; lubi jasne miejsce, a ostre słońce znosi lepiej niż wiele innych roślin liściastych;
• sukulenty i aloes — jak na oknie południowym;
• sansewieria — poradzi sobie i w słońcu, i w cieniu.

Na zachodnim parapecie najszybciej przesycha ziemia. Latem sprawdzaj ją częściej, najlepiej wieczorem albo rano, a nie w pełnym słońcu. Okno od zachodu to też miejsce, w którym roślina może zostać przypalona przez szybę: jeśli liście zaczynają żółknąć lub brązowieć od strony okna, zasłoń je w najgorętszych godzinach firanką.

Kwiaty na okno południowo-zachodnie wybieraj z obu list: sukulenty, pelargonie i hoje poradzą sobie najlepiej.

Na oknie północnym nie ma ostrego słońca, ale jest równe, rozproszone światło przez cały dzień. Kwitnących roślin jest tu niewiele, za to wybór zielonych jest spory. Szukaj gatunków, które w naturze rosną w podszycie lasu.

Najbardziej wyrozumiałe rośliny na północny parapet:

• zamiokulkas — prawie niezniszczalny, znosi cień i rzadkie podlewanie;
• sansewieria — rośnie wolniej niż w słońcu, ale rośnie;
• epipremnum (scindapsus złocisty) — pnącze lub roślina zwisająca, łatwa w uprawie;
• zielistka — szybko wypuszcza rozłogi z małymi roślinkami, dobra do wiszącej doniczki;
• aspidistra — znosi i cień, i chłód;
• paprotka (nefrolepis) — lubi wilgoć, więc nie stawiaj jej nad gorącym kaloryferem;
• skrzydłokwiat — jedna z niewielu roślin, które zakwitną przy oknie północnym.

Zimą okno od północy daje bardzo mało światła. Roślina rośnie wtedy wolniej i potrzebuje mniej wody, więc podlewaj ją rzadziej niż latem. Jeśli liście bledną, a nowe pędy są długie i cienkie, roślinie brakuje światła: przestaw ją bliżej szyby albo przenieś na inne okno.

Rośliny z list południowej i zachodniej, czyli kaktusy, pelargonie czy hibiskus, na oknie północnym zwykle nie zakwitną.

Parapet zewnętrzny to zupełnie inne warunki niż wewnętrzny. Nie ma szyby, która zatrzymuje część światła, ale jest wiatr, deszcz, upał od rozgrzanej elewacji i przymrozki. Skrzynki na zewnątrz w Polsce obsadza się zwykle od drugiej połowy maja, po ostatnich przymrozkach, i opróżnia jesienią.

Kwiaty na parapet zewnętrzny południowy muszą znosić pełne słońce i przesychanie ziemi:

• pelargonie — najpopularniejsze kwiaty w skrzynkach;
• surfinie i petunie — obficie kwitną i zwisają ze skrzynki;
• portulaka — niska, sukulentowa, znosi upał i suszę;
• werbena i lantana — kochają słońce i ciepło;
• zioła śródziemnomorskie — rozmaryn, tymianek, lawenda.

W skrzynce na pełnym słońcu ziemia latem przesycha bardzo szybko. Skrzynka z zapasem wody na dnie albo podlewanie rano i wieczorem to w upały norma.

Zewnętrzny parapet od północy to miejsce dla niecierpków, begonii bulwiastych i fuksji, które w pełnym słońcu się męczą.

Parapet wewnętrzny w mieszkaniu jest cieplejszy i bardziej stabilny, ale za szybą. Kwiaty na słoneczny parapet wewnętrzny wybieraj z list wyżej: sukulenty, pelargonie, kalanchoe, hibiskus. Pelargonie z balkonu można jesienią przenieść do środka na jasne, chłodne okno i przezimować.

Jeśli zamiast skrzynki na parapecie masz cały balkon, dobór roślin wygląda podobnie, ale masz więcej miejsca i większe donice. Przeczytaj nasz poradnik o tym, jakie wybrać kwiaty na balkon słoneczny, a jakie na balkon od północy.

Wąski parapet albo okno, które często otwierasz, wymaga małych doniczek albo roślin zawieszonych nad parapetem.

Małe kwiaty na parapet:

• na słońce: drobne sukulenty i kaktusy w jednym podłużnym pojemniku, kalanchoe, mała pelargonia;
• na wschód: fiołek afrykański, miniaturowe storczyki;
• na północ: peperomie, małe paprotki, pilea.

Kwiaty zwisające na parapet dobrze wyglądają w wiszących doniczkach na haczyku nad oknem albo na półce obok:

• starzec Rowleya („sznur pereł”) i hoja — na jasne, słoneczne okno;
• grudnik — kwitnie zimą, lubi jasne miejsce bez ostrego słońca;
• epipremnum i zielistka — na okna wschodnie i północne.

Roślina wisząca wysoko przy szybie dostaje inne światło niż ta na parapecie. Latem przy oknie południowym bywa jej za gorąco, zimą przy suficie jest cieplej i suszej niż niżej.

Nawet dobrze dobrana roślina może marnieć z powodów, które nie mają nic wspólnego ze stroną świata.

• Kaloryfer pod parapetem. Zimą ciepłe, suche powietrze z grzejnika przesusza ziemię i liście. Paprocie, storczyki i kalatee źle to znoszą. Postaw pod doniczką podstawkę z keramzytem i wodą, odsuń roślinę od krawędzi parapetu albo przykręć kaloryfer, jeśli pokój na to pozwala.
• Wietrzenie zimą. Mroźne powietrze z otwartego okna potrafi uszkodzić liście w kilka minut. Na czas wietrzenia zdejmij delikatne rośliny z parapetu.
• Firanka. Na oknie południowym i zachodnim lekka firanka rozprasza latem najostrzejsze słońce. Zimą ją odsłoń, bo wtedy każda godzina światła się liczy.
• Obracanie doniczek. Roślina rośnie w stronę światła i z czasem przechyla się do szyby. Co tydzień–dwa obróć doniczkę o ćwierć obrotu.
• Przestawianie wiosną. Roślina, która zimę spędziła w cieniu, może poparzyć się po nagłym przestawieniu na słoneczne okno. Przyzwyczajaj ją do słońca stopniowo.
• Czyste szyby. Brudna szyba zabiera część światła, co przy oknie północnym ma znaczenie.
• Zwierzęta. Część popularnych roślin, m.in. zamiokulkas, skrzydłokwiat, aloes i kalanchoe, jest szkodliwa dla kotów i psów. Jeśli kot chodzi po parapecie, sprawdź każdy gatunek przed zakupem.

Zimą w Polsce dzień jest krótki, a słońca mało niezależnie od okna. Wtedy nawet rośliny ze słonecznego parapetu rosną wolniej, potrzebują mniej wody i nie wymagają nawożenia.